Nếu nhìn thị trường theo cách đơn giản nhất, nó chỉ có hai trạng thái:
Có xu hướng (trending) – tăng hoặc giảm rõ rệt,
và đi ngang (sideway) – khi giá dao động trong biên độ hẹp, không theo hướng nào rõ ràng.
Trader thường chỉ kiếm được tiền trong thị trường có xu hướng.
Còn trong phần lớn thời gian còn lại – khi thị trường đi ngang, nhảy lên nhảy xuống như con kangaroo – đa số chỉ “mòn vốn” hoặc “mòn tâm lý”.
Ở Việt Nam, nếu loại trừ phái sinh (nơi có thể bán khống trong downtrend), thì nhà đầu tư cá nhân chỉ thực sự kiếm được tiền trong khoảng 1/3 thời gian thị trường uptrend.
2/3 thời gian còn lại là giai đoạn thử thách bản lĩnh — khi “không làm gì” lại chính là lựa chọn khó nhất.
Nhưng thực tế, ngồi im không hề dễ.
Càng có kinh nghiệm, càng hiểu thị trường, ta lại càng dễ bị cuốn vào những dao động ngắn hạn — những cú rung lắc nhỏ, những cơ hội tưởng như “dễ ăn”.
Và chính ở những giai đoạn “không có gì để làm”, nhiều người lại tự tạo cho mình rủi ro:
Giao dịch chỉ để có cảm giác “đang làm gì đó”
Mua – bán vì sợ bỏ lỡ
Hay đơn giản là không chịu nổi sự im lặng của thị trường.
Có người từng nói: những khoản lợi nhuận lớn nhất đến từ khả năng ngồi im đủ lâu.
Không phải vì họ may mắn hơn, mà vì họ kỷ luật hơn trong việc không hành động.
Bởi vì, để ngồi im, bạn phải hiểu rõ vị thế của mình, hiểu xu hướng thị trường, và chấp nhận rằng không giao dịch cũng là một hành động đầu tư.
Ở PT Invest, chúng tôi thường nhắc nhau:
“Không phải lúc nào cũng phải làm gì đó để kiếm tiền – có lúc, chỉ cần ngồi im để giữ tiền cũng là đang chiến thắng.”
Khi thị trường đi ngang – hãy tập trung chuẩn bị
Thay vì cố gắng “bắt nhịp” từng sóng nhỏ, giai đoạn sideway là lúc thích hợp để:
Rà soát lại danh mục, loại bỏ những mã yếu hoặc không còn lý do nắm giữ.
Theo dõi chất lượng doanh nghiệp, vì chính nền tảng cơ bản sẽ quyết định ai là người dẫn dắt khi xu hướng mới hình thành.
Tái tạo năng lượng và kỷ luật, để sẵn sàng hành động dứt khoát khi cơ hội thật sự xuất hiện.
Ngồi im không phải là đứng yên.
Đó là sự chuẩn bị có ý thức – để khi thị trường chuyển trạng thái, bạn đã sẵn sàng đi trước một nhịp.